Praktijkervaringen

Energiebesparing scholen in de Drechtsteden (PO)

De regio Drechtsteden is het project ‘Energiebesparing basisscholen in de Drechtsteden’ gestart. Met dit project willen de Drechtsteden (Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht) scholen stimuleren en helpen om energie te besparen en een beter binnenklimaat in de scholen te realiseren. Het project is gestart naar aanleiding van de Green Deal scholen en de afspraken uit het Energieakkoord.

Om het project in een schoolomgeving succesvol te laten zijn, is het belangrijk dat ook leerlingen betrokken worden. Daarom wordt de gastles ‘Energieke Scholen’ aangeboden aan de scholen die zich hebben aangemeld om mee te doen met het project. Het project bestaat uit drie stappen:

  1. Energie Prestatie Keuring (EPK)
  2. Gastles Energieke Scholen
  3. Plan van aanpak

Tot nu toe hebben ruim dertig scholen deelgenomen aan het programma en ongeveer tien daarvan hebben zich ook aangemeld voor de gastles. Onderstaand filmpje geeft u een impressie van hoe het traject in de Drechtsteden in elkaar zit.

Gastles Energieke Scholen

Energieke Scholen DrechtstedenMiddels een gastles wordt de link gelegd tussen de technische aanpak van het gebouw en EnergieEducatie. In de gastles 'Energieke scholen' gaan leerlingen onder leiding van een medewerker van Duurzaamheidscentrum Weizigt zelf onderzoeken hoe ze op school energie kunnen besparen en het binnenmilieu kunnen verbeteren. Hun tips (wat kan beter) en tops (wat gaat al goed) worden doorgegeven aan Drechtse Stromen en het Groene Scholen Collectief, die zich bezighouden met het technische gedeelte van het project: de scan en het plan van aanpak.

Een week voordat de gastles plaatsvindt, geeft de vaste leerkracht een korte introductie. Hij of zij gaat dan onder andere in op wat fossiele brandstoffen zijn. De gastles zelf duurt ongeveer anderhalf uur, waarin de leerlingen aan de slag gaan om energiemetingen te verrichten en het binnenklimaat te keuren. Naast goede ideeën om energie te besparen en betrokkenheid van de leerlingen bij het energiebesparingsproject op school, heeft de inzet van dit educatietraject nog een breder effect. De leerlingen nemen hun opgedane kennis en energiebewustzijn mee naar huis en zo levert het project op school mogelijk ook besparing in de thuisomgeving op.

Om een grote groep scholen te kunnen bereiken, heeft Weizigt gekozen voor een laagdrempelig programma, dat alleen de gastles omvat. Er is nog geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om de leerlingen hun tips en tops te laten presenteren aan de schooldirectie, het schoolbestuur, het schoolteam, de wethouder en/of ouders. Het projectteam gaat binnenkort kijken of hier in een volgende ronde wellicht meer gebruik van kan worden gemaakt.

Energie Prestatie Keuring (EPK) en het plan van aanpak

Op alle deelnemende scholen wordt een Energie Prestatie Keuring (EPK) uitgevoerd. Een EPK is een keuring voor de energieprestatie van schoolgebouwen. Hiermee krijgt een school inzicht in energiebesparende maatregelen en de mogelijke resultaten van de maatregelen. De EPK’s worden uitgevoerd door Drechtse Stromen en het Groene Scholen Collectief. Drechtse Stromen is een stichting voor en door bewoners van de Drechtsteden, bestaande uit ervaren energie-adviseurs. In het EPK-rapport worden ook de bevindingen opgenomen die de leerlingen hebben gedaan tijdens de gastles.

Na het uitvoeren van de EPK, begeleidt Drechtse Stromen de scholen ook bij het opstellen van een definitief plan van aanpak dat als basis dient voor de realisatiefase. Hiertoe worden de diverse in de EPK voorgestelde maatregelen verder uitgewerkt door middel van schouwen, het opvragen, beoordelen en bespreken van offertes en het uitwerken van alternatieven. Daarbij wordt vooral gefocust op maatregelen met een terugverdientijd van maximaal vijf jaar. Wanneer alle voorgestelde maatregelen uit het plan van aanpak worden uitgevoerd, kan iedere school minimaal 20% besparen op de jaarlijkse energierekening. Voor de groep van elf schoollocaties betekent dat dat er jaarlijks ruim €50.000,- bespaard kan worden door zulke quickwins, met een terugverdientijd van twee jaar! De verwachte jaarlijkse verlaging van de CO2-uitstoot bedraagt in totaal maar liefst 95.700 kg.

Praktische zaken

Er zijn 103 basisscholen en 135 schoollocaties in de deelnemende Drechtsteden. Daarvan zijn reeds dertig scholen bereikt en in de volgende ronde zullen daar nog eens twintig of dertig scholen bijkomen. De kracht achter het succes van dit project zit in de samenwerking tussen verschillende partijen en het aansluiten bij regionale beleidsoverleggen.

  • De Drechtsteden zijn opdrachtgever voor het project. Het project is geïnitieerd vanuit het Regionaal Duurzaamheidsoverleg, waarin beleidsambtenaren milieu/energie uit de Drechtsteden, de Omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid en Duurzaamheidscentrum Weizigt maandelijks samenkomen om allerlei duurzaamheidsgerelateerde zaken te bespreken. Stichting Drechtse Stromen en het Groene Scholen Collectief zijn betrokken voor het uitvoeren van de EPK en de begeleiding bij het opstellen van het plan van aanpak; Duurzaamheidscentrum Weizigt is betrokken voor het geven van de gastlessen op de scholen en neemt daarnaast ook actief deel aan het projectteam dat het project coördineert;
  • Vanuit het Regionaal Energieprogramma Drechtsteden richt de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) zich op zes segmenten, waaronder het onderwijs; De Omgevingsdienst zorgt voor goedkeuring van de PvA's, maar is ook op voorhand betrokken bij het opstellen van de formats waar mee wordt gewerkt.
  • Het Ingenieursbureau Drechtsteden is betrokken bij de schoolgebouwen die bij hen in beheer zijn. Met hen wordt bekeken hoe voorgestelde maatregelen kunnen worden ingepast in de meerjarenonderhoudsplanning.

Kosten

De kosten voor de inzet van Drechtse Stromen voor de EPK zijn €500,- per school en ook voor de ontwikkeling van een plan van aanpak wordt een bedrag van €500,- per school beschikbaar gesteld door de Drechtsteden. Ook Weizigt wordt door de Drechtsteden betaald voor het geven van de gastlessen Energieke Scholen. Daarnaast is een bedrag beschikbaar voor de coördinatie van het project en voor communicatie.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Annemarie Lammers van Duurzaamheidscentrum Weizigt, a.lammers@dordrecht.nl, 078-7704429 of met Naoual Loiazizi, n.loiazizi@dordrecht.nl, 078-7704814.